Finlandiyanın Aalto Universitetinin tədqiqatçıları 2019-cu ildə tapılan yük gəmisinin qəzasından qədim ağac götürüb iplik halına gətirib və ondan bir paltar toxuyublar.
Sfera.az bildirir ki, “Hahtipera” 1684-cü ildə batıb. Əsrlər sonra Finlandiyanın Oulu şəhərində dayanacaq tikintisi zamanı kəşf edilib. İndi onun qalıqlarına ikinci həyat verilib.
“Hakhtipera” gəmisi 2019-cu ildə tapılıb.
Aalto Universitetinin rəhbərinin rəhbərliyi ilə layihə üzərində tekstil dizaynı, kimya və meşə təsərrüfatı üzrə mütəxəssislərdən ibarət qrup çalışıb.
Tədqiqatçı İnge Şlapp-Hakl, batmış gəminin bütün hissələrinin layihə çərçivəsində qorunub saxlanıla bilmədiyi və nəticədə bir neçə il çəkdiyi məlum olduqdan sonra taxta parçalarından tekstil hazırlayıb.
Buna görə də, dəniz arxeoloqu Minna Koivikko tədqiqat qrupundan qalan ağaca "mənalı ikinci həyat" vermələrini istəyib.
"Gəminin qismən bir hissəsi qorunub saxlanılıb. Bu, məyusedici idi və mən bu taxta parçalarından başqa necə istifadə edilə biləcəyini düşünürdüm. Sualtı mədəni irs çox vaxt diqqətdən kənarda qalır, amma bu geyim yeni bir hekayədir"- deyə Koivikko əlavə edib.
Proses böyük ağac parçalarının kiçik taxtalara mişarlanması ilə başlayıb. Hər bir ağac parçası xarici təbəqəsindən təmizlənərək əsrlər boyu yığılan çirk təmizlənib.
Dezinfeksiyadan sonra ağac üyüdülmüş, pambıq və kətan kimi təbii liflərin əsas tikinti bloku olan sellüloza çevrilmişdir.
Daha sonra Schlapp-Hackl, 2013-cü ildə Aalto Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən hazırlanmış Ioncell texnologiyasından istifadə edərək sellülozanı liflərə çevirdi.
Bu texnologiya, sellülozanı qalın maye polimerə parçalamaq üçün zəhərli olmayan həlledici kimi ion mayesindən (maye şəklində duz növündən) istifadə edir və sonra iplik halına gətirilə bilər.
Trikotaj dizayneri Anna-Marie Leppisaari bu iplikdən sənaye toxuculuq maşınında iki eyni qolsuz maksi don yaratmaq üçün istifadə etmişdir.
Tədqiqatçıların fikrincə, hər bir paltar lazımsız material israfının qarşısını almaq üçün tək bir parça kimi yaradılmışdır. Parçalar təbii qəhvəyi rəngə və ağacın zərif parıltısına malikdir və “Hachtiper” gəmi qəzasına bir ehtiram olaraq boyanmamış və ağardılmamış şəkildə saxlanılmışdır.
Bu paltarlarda həmçinin tədqiqatçı Severi Uusitalo tərəfindən hazırlanmış süni intellekt texnologiyasından istifadə edilərək yaradılmış "ağac dənəsi və rəqəmsal səs-küy"dən ilhamlanan mücərrəd naxışlar da var.
Paltarlar Oulu İncəsənət Muzeyində açılan "Sabahın Qarderobu" adlı sərgidə nümayiş olunacaq.
Aynil
