İnəklərdən alınan öd daşları son zamanlar dünyanın ən qiymətli heyvan məhsullarından birinə çevrilib. İlk baxışdan adi daşlara bənzəyən bu parçalar ənənəvi Çin təbabətində istifadə olunur. Tələbat qiymətləri sürətlə artırıb. Bəzən hətta qızıldan da bahalaşıb.
Sfera.az bildirir ki, mal-qaranın öd daşları mal-qaranın öd kisəsində əmələ gələn həzm mayesinin bərkimiş çöküntüləri kimi tanınır.
Verilən məlumata görə, bu daşlara, xüsusən də Çin və Honkonqda, ənənəvi tibb məhsullarında istifadə edildiyi üçün böyük tələbat var. Çində Niu Huang kimi tanınan bu daşlar bəzi ənənəvi qarışıqların ən vacib tərkib hissələrindən biri hesab olunur.
Bu daşların qiymətli olmasının əsas səbəbi onların nadir olmasıdır. Yaşlı heyvanlarda öd daşı əmələ gəlmə ehtimalı daha yüksək olsa da, bir çox kəsimxana mal-qaranı gənc yaşda öldürür. Buna görə də yüksək keyfiyyətli təbii daşlara çıxış çətinləşir. Tələbat artdıqca və təklif məhdud qaldıqca qiymətlər sürətlə artır.
Qızıldan daha bahalı olub. Bəs necə?
“Wall Street Journal” qəzetinə görə, inək öd daşlarının qiyməti 2025-ci ilə qədər unsiyası üçün 5800 dollara çatıb. Bu rəqəm o dövrdə qızılın qiymətindən təxminən iki dəfə çox idi. Beləliklə, insanların əksəriyyətinin kəsimxanada fərq etməyəcəyi bu kiçik daşlar dünyanın ən bahalı heyvan məhsullarından birinə çevrilib.
Dəyərdəki bu artım, xüsusən də iri mal-qara istehsalı olan bölgələrdə yeni bir bazar yaradıb. Məlumata görə, Braziliya, Avstraliya və ABŞ-ın bəzi yerlərində öd daşlarına maraq artır. Bəzi istehsalçılar üçün bu daşların qiyməti o qədər yüksək ola bilər ki, onlar tək bir heyvanın ətindən daha dəyərli ola bilər.
İnək öd daşlarının artan qiyməti ticarətin qanunsuz tərəfini də gücləndirib.
Braziliyadakı San Paulo əyalətinin bəzi kənd yerlərində öd daşı qaçaqmalçılığı və oğurluğunda artım müşahidə olunub. Hətta silahlı şəxslərin heyvan oğurlamaq üçün deyil, öd daşları tapmaq üçün fermalara hücum etdiyi hadisələr də olub.
Təbii öd daşları hələ də ən dəyərli seçim hesab edilsə də, qiymətlərin artması səbəbindən laboratoriyalarda istehsal olunan alternativlər də inkişaf etdirilir. Lakin təbii daşlara tələbat davam etdiyindən, bu kiçik və qəribə formalı parçalar ən təəccüblü məhsullardan biri hesab olunur və qızıl qədər bahalaşır.
Aynil
