Bir neçə il əvvəl Qarabağ mövzusu regionun siyasi gündəmini müəyyən edən əsas məsələlərdən biri idi. Bu gün isə vəziyyət tamamilə fərqlidir. Azərbaycan öz suverenliyini bərpa edib, separatizm aradan qaldırılıb və bölgədə yeni siyasi reallıq formalaşıb. Buna baxmayaraq, Rusiyanın Stavropol diyarında "Biz və dağlarımız" abidəsinin surətinin açılması bəzi dairələrin hələ də keçmiş gündəmi aktuallaşdırmağa çalışdığını göstərir.
Sfera.az bildirir ki, məsələyə diqqətlə baxdıqda burada əsas məqsədin regional siyasətdən daha çox daxili auditoriyaya hesablandığı görünür.
Məlumdur ki, Rusiyada say baxımından ən böyük və təşkilatlanmış diaspor qruplarından biri erməni icmasıdır. Bu icma uzun illər ərzində müxtəlif siyasi, ictimai və biznes strukturlarında müəyyən təsir imkanları formalaşdırıb. Qarabağ mövzusu da həmin dairələr üçün təkcə siyasi məsələ deyil, həm də identiklik və emosional səfərbərlik vasitəsi kimi çıxış edib.
Lakin son hadisələr göstərdi ki, regionda yaranmış yeni vəziyyəti dəyişmək mümkün deyil. Məhz buna görə də bəzi qüvvələr real siyasi proseslərə təsir etmək əvəzinə simvolik addımlara üstünlük verirlər. Abidələr, tədbirlər, bəyanatlar və müxtəlif aksiyalar daha çox keçmişə bağlı auditoriyanın diqqətini saxlamağa hesablanır.
Əslində bu cür təşəbbüslər siyasi gücdən çox siyasi zəifliyin göstəricisidir. Çünki hər hansı ideya və ya layihə real siyasi dayaqlarını itirdikdən sonra əsasən simvollar üzərində yaşamağa başlayır. Qarabağ məsələsi ilə bağlı son illərdə müşahidə olunan proseslər də məhz bunu göstərir. Regionda hüquqi və siyasi reallıq dəyişib, lakin bəzi dairələr hələ də emosional və simvolik müstəvidə əvvəlki vəziyyəti qorumağa çalışırlar.
Diqqət çəkən məqamlardan biri də budur ki, belə təşəbbüslər Rusiyanın özünün üzləşdiyi problemlər fonunda baş verir. Ölkə iqtisadi sanksiyalar, əmək bazarındakı çətinliklər, demoqrafik problemlər və Ukrayna müharibəsinin nəticələri ilə qarşılaşdığı bir vaxtda keçmiş münaqişələrin simvollarının ön plana çıxarılması cəmiyyət üçün praktik əhəmiyyət daşımır. Bu səbəbdən Stavropoldakı hadisə daha çox müəyyən qrupların öz auditoriyasına ünvanladığı siyasi jest kimi görünür.
Digər tərəfdən, Cənubi Qafqazın gündəliyi artıq tamamilə fərqlidir. Bu gün region ölkələri nəqliyyat marşrutları, enerji layihələri, ticarət əlaqələri və iqtisadi inteqrasiya məsələlərini müzakirə edirlər. Beynəlxalq aktorlar da bölgəyə məhz bu prizmadan yanaşırlar. Belə şəraitdə Qarabağ münaqişəsinin simvollarını yenidən gündəmə gətirmək cəhdləri regional proseslərə təsir göstərmək iqtidarında deyil.
Əksinə, bu cür addımlar keçmişə qayıdış cəhdi təsiri bağışlayır. Reallıq isə ondan ibarətdir ki, region artıq yeni mərhələyə qədəm qoyub. Bu mərhələdə siyasi nəticələri müəyyən edən amil keçmiş münaqişələr deyil, gələcəyə yönəlmiş əməkdaşlıq layihələridir.
Stavropolda açılan abidə də göstərir ki, bəzi qüvvələr hələ də tarixə çevrilmiş mövzular üzərindən siyasi və ictimai təsir imkanlarını qorumağa çalışırlar. Ancaq dəyişən geosiyasi reallıqlar fonunda bu cəhdlərin real nəticə verməsi getdikcə daha çətin görünür.
Firuzə Əliyeva
Sfera.az
