Egey bölgəsinin ikonik məkanlarından biri olan Spil Dağı bu dəfə təbii gözəlliyinə görə deyil, illərdir maraqlı bir iddiaya görə diqqət mərkəzindədir. İctimaiyyət arasında təyyarələrin dağın üzərindən uça bilməməsi ilə bağlı şayiələr maraq doğursa da, bu iddia zamanla sirli hekayələrlə daha da güclənib. Bəs Spil Dağı həqiqətən uçuşlara qapalı bir bölgədirmi, yoxsa pərdəarxası tamamilə fərqli bir həqiqətdən ibarətdir?
Sfera.az mövzu ilə bağlı maraqlı yazı təqdim edir.
Türkiyənin Egey bölgəsindəki Manisa sərhədləri daxilində yerləşən Spil dağı təkcə təbii gözəlliyi və mifoloji hekayələri ilə deyil, həm də nəsildən-nəslə ötürülən maraqlı bir iddiası ilə tanınır.
İctimaiyyət arasında tez-tez səsləndirilən bu iddiaya görə, təyyarələr Spil dağının üzərindən uça bilməz. Bəziləri dağın maqnit sahəsinin təyyarələrin elektron sistemlərini pozduğuna, digərləri isə bölgədə izah olunmayan sirli bir enerjinin olduğuna inanır. Bəzi şayiələr hətta pilotlara bu ərazidən uzaq durmaq üçün xüsusi xəbərdarlıq edildiyini irəli sürür. Bu rəvayətlər Spil dağının "sirli”liyini daha da gücləndirir.
Lakin həqiqət şayiələrdən tamamilə fərqlidir. Mütəxəssislərin fikrincə, təyyarələrin Spil dağının üzərindən uça bilməməsi iddiasının elmi əsası yoxdur. Dağın maqnit sahəsi kommersiya və ya hərbi uçuşlara təsir edəcək qədər güclü deyil. Türkiyə hava məkanı müəyyən qaydalar və planlar çərçivəsində istifadə olunur və təyyarələrin izlədiyi marşrutlar hava trafikinin sıxlığı, yanacaq səmərəliliyi, hava şəraiti və təhlükəsizlik kimi meyarlara uyğun olaraq müəyyən edilir.
Spil Dağı ətrafında uçuşların sayının azalmasının əsas səbəbi coğrafi və əməliyyat amilləridir.
Bölgə əsas hava limanlarının əsas hava dəhlizlərində yerləşmir. Buna görə də, sərnişin təyyarələri ümumiyyətlə daha tez-tez istifadə olunan və səmərəli marşrutlara üstünlük verirlər. Həmçinin, hərbi təlimlər və ya xüsusi hava məkanı qaydaları səbəbindən müəyyən ərazilərdə zaman-zaman uçuş məhdudiyyətləri tətbiq oluna bilər. Bu vəziyyət "təyyarələrin keçə bilməməsi" qavrayışını gücləndirir.
Qısacası, Spil Dağı ilə bağlı bu iddia sirli bir təbii hadisədən deyil, səhv şərh edilən müşahidələrdən və ağızdan-ağıza yayılan şayiələrdən qaynaqlanır. Həqiqət olduqca sadədir: təyyarələrin Spil Dağı üzərindən uçmasına mane olan heç bir fövqəladə vəziyyət yoxdur.
Aynil
