Bir vaxtlar dünyanın enerji paytaxtı sayılan Bakı bu gün də öz neft tarixi və sənaye irsi ilə diqqət çəkməyə davam edir.
Sfera.az bildirir ki, “worldfooted_” adlı “İnstaqram” səhifəsinin paylaşdığı maraqlı araşdırmada XIX əsrdə Bakı neftinin dünya iqtisadiyyatını necə dəyişdirdiyindən bəhs olunur.
Məqalədə qeyd edilir ki, həmin dövrdə Bakı dünya neft hasilatının yarıdan çoxunu təmin edərək Amerikanın neft monopoliyasına ciddi zərbə vurmuşdu. Nobel qardaşları, Rotşildlər və Rokfeller arasında gedən “qara qızıl savaşı”nın mərkəzi məhz Bakı idi.
Əgər o dövrdə Bakı nefti olmasaydı, nə Nobel mükafatı bugünkü miqyasına çatardı, nə də “Shell” kimi nəhəng şirkətlər dünya bazarında bu qədər güclənə bilərdi. Paytaxtımız təkcə Qafqazın deyil, bütün dünyanın sənaye mərkəzinə çevrilmişdi. Bakı o illərdə dünya neft hasilatının 50%-dən çoxunu verərək Amerikanın neft monopoliyasına ciddi zərbə vurmuşdu.
XIX əsrin sonunda dünya neftinin ürəyi məhz Bakı idi. Bu gün müasir göydələnləri və Alov Qüllələri ilə tanınan Bakı - dünyanın enerji tarixini dəyişdirən şəhərlərdən biridir. Həmin küçələrdə vaxtilə milyonlarla dollar dövr edir, dünya siyasətinin taleyi həll olunurdu. İndi isə turistlər üçün bu tarix həm sənaye romantikası, həm də böyük imperiyaların izlərini daşıyan unikal bir macəradır.
Burada əsl “qara qızıl savaşı” gedirdi — bir tərəfdə Rokfellerin imperiyası, digər tərəfdə Nobel qardaşları və Rotşildlərin maliyyə gücü. Nobel ailəsi Bakıya gəldikdən sonra neft sənayesində inqilabi yeniliklər etdi. Dünyanın ilk polad neft tankeri olan “Zoroastr” məhz Xəzərdə istifadəyə verilmişdi. Bu yenilik neft daşınmasını daha təhlükəsiz və sürətli etdi.
Maraqlı faktlardan biri də odur ki, Nobel qardaşları ofislərdə və zavodlarda telefon danışıqlarının başqaları tərəfindən başa düşülməməsi üçün öz aralarında isveç dilində danışırdılar. Bu, həmin dövrün qeyri-rəsmi “telefon casusluğuna qarşı müdafiə üsulu” hesab edilirdi.
Bakı nefti uğrunda mübarizə yalnız bizneslə bitmirdi. İnqilabçılar, fəhlə hərəkatları və siyasi qarşıdurmalar şəhəri daim gərgin saxlayırdı. Gələcəkdə SSRİ lideri olacaq Stalin belə gənclik illərində Bakıda fəhlə hərəkatları ilə əlaqəli olmuş, neft mədənlərində baş verən qarşıdurmaların içində yer almışdı.
Rotşildlər isə milyonlarla sərmayə yatıraraq Qafqazda yolların, limanların və dəmir yollarının inkişafına böyük təsir göstərdilər. Bakıdan Tbilisi istiqamətinə uzanan kerosin kəməri həmin dövr üçün mühəndislik möcüzəsi sayılırdı. Bu yol təkcə neft daşımırdı — o, Şərqlə Qərbi birləşdirən iqtisadi körpüyə çevrilmişdi.
Bakıdan başlayıb Gürcüstana uzanan bu “qara qızıl yolu” hələ də keçmişin nəfəsini yaşadır. O marşrutla hərəkət etdikcə insan sanki Nobel qardaşlarının, Rotşildlərin və neft maqnatlarının dövrünə geri qayıdır.
