Avstraliyada 16 yaşdan kiçik uşaqlara bir sıra sosial media platformalarından istifadə məhdudlaşdırılıb.
Sfera.az bildirir ki, Avstraliyalı yeniyetmələrə “TikTok” qadağan edilib, “YouTube”, “Instagram” kimi məşhur sosial media platformalarından istifadəyə məhdudiyyət qoyulub. Hökumət uşaqları zorakılıqdan, təcavüzdən və zərərli məzmundan qorumağı və onlayn zorakılıq səbəbindən gənclərin intihar riskini azaltmağı hədəfləyir.
10 dekabrda 16 yaşdan kiçik uşaqlar üçün sosial media qadağası artıq qüvvəyə minib. Yaş məhdudiyyətləri doqquz platformaya: “Facebook”, “Instagram”, “Threads”, “Snapchat”, “TikTok”, “X”, “YouTube”, “Reddit” və “Kick”ə tətbiq olunur.
“Discord”, “GitHub”, “LEGO Play”, “Roblox”, “Steam və Steam Chat”, “Google Classroom”, “Messenger”, “WhatsApp” və “YouTube Kids”qadağaya daxil olmasa da, lakin bloklanmış platformaların siyahısı genişləndirilə bilər.
Jurnalistlər qeyd ediblər ki, bu qərar demokratik dünyada rəqəmsal platformalara qarşı ən sərt tədbirlərdən biridir. Avstraliyanın Baş naziri Entoni Albanese bu qanunun zəruriliyini uşaqların "açıq havada oynamalı, müxtəlif idman növləri ilə məşğul olmalı, musiqi və incəsənət kəşf etməli və ya hovuzda çimməlidirlər" deyərək izah edib.
Yeni qanunla bağlı fikirlər bölünüb: tərəfdarlar bunu uşaqları internetin zərərlərindən qorumaq üçün zəruri addım hesab edirlər, tənqidçilər isə bunun məxfiliyi pozduğunu qeyd edirlər. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Uşaq Fondu (UNICEF) xəbərdarlıq edib ki, qadağa yeniyetmələri tənzimlənməmiş və daha riskli platformalara doğru itələyə bilər və onları emosional dəstək və əlaqənin əsas mənbəyindən məhrum edə bilər.
YouGov sorğusuna görə, avstraliyalıların 77%-i qanunu dəstəkləyib.
Uşaqlar üçün Sosial Media Qadağası: Necə İşləyir?
Sosial media qeydiyyatı adətən 13 yaşdan sonra mümkündür, lakin Avstraliyada yaş həddi 16-ya qaldırılıb. Yeniyetmələr hələ də qeydiyyatdan keçmədən sosial mediada məzmuna baxa bilərlər, lakin digər istifadəçilərə paylaşım edə, şərh yaza və ya mesaj yaza bilməyəcəklər.
Qanunu pozan və 16 yaşdan kiçiklərin qeydiyyatdan keçməsinə icazə verən şirkətlər 32 milyon dollara qədər cərimə ilə üzləşirlər.
Məqalənin müəllifləri platformaların bir neçə yoxlama səviyyəsini tətbiq edəcəyini təklif ediblər:
yaş yoxlaması (yoxlama üçün müəyyən bir sənəd təqdim etmək);
yaş qiymətləndirməsi (biometrik məlumatların təhlili: istifadəçinin üzü, səsi və ya yaşla dəyişən digər fiziki xüsusiyyətləri);
yaş nəticəsi (onlayn davranışın, söz seçiminin, baxış tarixçəsinin və ya dost şəbəkəsinin təhlili).
Jurnalistlərin fikrincə, Avstraliya hökuməti öz qanununu dünyada ilk dəfə olaraq təsvir edir. ABŞ-ın bir neçə ştatı uşaqların sosial mediaya çıxışını məhdudlaşdırmağa çalışıb, lakin valideynlərin razılığı ilə istisnalar edib. Avstraliyanın nümunəsini izləyərək Yeni Zelandiya və Danimarka yeniyetmələr üçün onlayn platformaları qadağan etməyi düşünür.
Elektron Təhlükəsizlik Komissarının məlumatına görə, 10-15 yaşlı avstraliyalıların təxminən 95%-nin ən azı bir sosial media hesabı var, bu da platformaların təxminən 2,5 milyon yetkinlik yaşına çatmayan istifadəçidən pul qazandığını göstərir.
Aynil
