Bəzi insanlar istəməsələr belə "hə" deyirlər. Başqalarına zərər verməkdən qorxduqları üçün özlərini arxa plana atırlar. Başqalarını incitməmək üçün sərhədlər müəyyən edə bilmirlər. Zamanla hətta öz ehtiyaclarını da unuda bilərlər.
Sfera.az bildirir ki, psixologiyaya görə, bunun arxasında dərin səbəblər ola bilər. "Yox" deyə bilməmək çox vaxt nəzakət və ya fədakarlıq kimi qəbul edilir. Lakin, mütəxəssislərə görə, başqalarını məmnun etmək üçün daimi ehtiyac keçmişdən qaynaqlanan bir müdafiə mexanizmi ola bilər.
Travmaya reaksiyalara gəldikdə, insanların əksəriyyəti mübarizə, qaçış və ya donma reaksiyalarını bilir. Lakin, psixologiyaya görə, dördüncü bir reaksiya var. "Şaxta" reaksiyası, insanın özünü təhlükədə hiss etdiyi zaman qarşı tərəfi məmnun etmək meylinə aiddir.
Travma terapevti Pete Uolker tərəfindən populyarlaşan konsepsiyaya görə, fərd digər insanı xoşbəxt etsə, zərər görməyəcəyinə inanır. Bu, xüsusilə uşaqlıqda emosional laqeydlik və ya təzyiqlə qarşılaşan fərdlərdə yayğındır. Uşaq sevgi almaq üçün itaətkar olmağa məcbur edildikdə, yetkinlik dövründə də bu nümunəni davam etdirə bilər.
İnsanları məmnun etmək və ya hər kəsi məmnun etməyə çalışmaq davranışı psixologiyada özünəhörmət problemləri ilə əlaqələndirilir. Harriet Braikerin tədqiqatları göstərir ki, insanın daimi təsdiq axtarışı zamanla sağlamlığa zərər verə bilər.
Şərti sevgi ilə böyüyən fərdlər yalnız yaxşı davrandıqları təqdirdə seviləcəklərinə inana bilərlər. Buna görə də, "yox" demək əvəzinə, susmağı, dözümlü olmağı və ya geri çəkilməyi seçirlər. Zahirən itaətkar davranış daxildə güclü narahatlıq və rədd edilmə qorxusu saxlaya bilər.
"Yox" deyə bilməməyi necə aradan qaldırmaq olar?
Mütəxəssislərin fikrincə, ilk addım davranış modelini tanımaqdır. İnsanın həqiqətən nə istədiyini anlamaq və öz ehtiyaclarına üstünlük verməyi öyrənmək çox vacibdir. Kiçik məsələlərdə sərhədlər qoymaq zamanla özünəinamını artıra bilər.
Travmaya yönəlmiş terapiya metodları, xüsusən də EMDR və bədənə əsaslanan yanaşmalar, keçmişdən qalan qorxuları aradan qaldırmağa kömək edə bilər. Psixoloqların fikrincə, sərhədlər qoymaq eqoizm deyil, zehni sağlamlığı qoruyan sağlam bir bacarıqdır. Balanslı münasibətlər qurban vermək əvəzinə, qarşılıqlı hörmət üzərində qurulur.
Aynil
Sfera.az
