Yaşın artması sadəcə qırışlar, ağaran saçlar və ya daha yavaş hərəkət etmək demək deyil.
Mütəxəssislərin araşdırmasına əsasən, insan bədənində yaşlanmanın əlamətlərini özündə əks etdirən yeni proseslər qeydə alınıb.
Sfera.az xəbər verir ki, alimlərin fikrincə,bu proseslər 6 yerə bölünür.
Bunlardan birincisi dişlərin yerini dəyişməsi və aralanmasıdır. Dişlər yaş keçdikcə sabit qalmır. Zamanla alt ön dişlərdə sıxlaşma, üst dişlərdə aralanma və ya çənə xəttində kiçik sürüşmələr baş verə bilər. Bunun səbəbi yalnız yaş deyil, diş itkisi, diş əti xəstəlikləri, çənə sümüyünün zəifləməsi və illərlə davam edən çeynəmə təzyiqi də bu vəziyyətə yol açır. Əgər dişlərdə qəfil əyilmə, yeməklərin tez-tez eyni yerə sıxışması və ya çənə ağrısı hiss olunarsa, mütləq stomatoloqa müraciət edilməlidir. Müasir şəffaf qapaqlar (breketlər) və Gecə qoruyucuları (plaklar) yaşlı dövrlərdə də bu problemi həll edə bilir.
İnsanların çoxu yaşlandıqca qısalır. Bu proses adətən 40 yaşdan sonra başlayır. Onurğa fəqərələri arasındakı disklərin nazilməsi və sümük zəifliyi boyun qısa görünməsinə səbəb olur. Araşdırmalara görə, 70 yaşında kişilər ortalama 2.5 sm, qadınlar isə təxminən 5 sm-ə yaxın boy itirirlər. Sürətli boy qısalması və bel bükülməsi osteoporozun (sümük əriməsi) əlaməti ola bilər. Bunun qarşısını almaq üçün kalsium, maqnezium və D vitamini ilə zəngin qidalanmaq, həmçinin onurğanı gücləndirən idman hərəkətləri etmək vacibdir.
Qocalmanın ən qəribə tərəfi saçların nazilməsi, lakin çənə, üz və ya qulaq ətrafında daha qalın tüklərin çıxmasıdır. Qadınlarda menopozdan sonra estrogen hormonunun azalması bu tüklənməni artırır. Əgər bu vəziyyət narahatlıq yaradırsa, dermatoloji dəstək və ya lazer epilyasiyasından istifadə etmək olar. Lakin qəfil və sıx tüklənmə zamanı mütləq həkim müayinəsi şərtdir. 40 yaşdan sonra bədəndəki əzələ kütləsi hər il müntəzəm olaraq azalır. Bu səbəbdən pilləkən çıxmaq, yerdən qalxmaq və ya ağır yük daşımaq getdikcə çətinləşir. İrəli yaşlarda müstəqil hərəkət edə bilmək üçün həftədə ən azı iki dəfə əzələləri gücləndirən idman hərəkətləri (məsələn, oturub-durma hərəkətləri) edilməlidir.
Hətta hərəkət imkanı məhdud olanlar belə yüngül nəfəs və hərəkətlilik məşqləri ilə bədənlərini formada saxlaya bilərlər. Yaş artdıqca sidik kisəsinin tutumu da azalır. Bu səbəbdən 60-70 yaşdan sonra gecələr tez-tez tualetə durmaq adi hala çevrilir. Həmçinin yaşlı adamların yuxusu yüngül olduğu üçün bədəndən gələn siqnalları daha tez hiss edirlər. Bunun qarşısını almaq üçün yatmazdan 2 saat əvvəl maye qəbulunu azaltmaq tövsiyə olunur. Lakin bu halla bərabər yanma, ağrı və ya ayaqlarda şişkinlik varsa, həkimə getmək gecikdirilməməlidir.
Xüsusilə 80 yaşından sonra bədənin susuzluq siqnalları zəifləyir. İnsan susamadığını düşünür, lakin bədən susuzluqdan (dehidratasiya) əziyyət çəkir. Bu təhlükəli vəziyyətdən qorunmaq üçün susamağı gözləmədən gün ərzində müntəzəm olaraq su içmək lazımdır.
Mütəxəssislərin ortaq rəyi birmənalıdır. Yaşlanmaq qaçılmazdır, lakin qeyri-sağlam qocalmaq insandan asılı deyil. Vaxtında edilən müayinələr, doğru qidalanma və aktiv həyat tərzi ilə qocalmağın mənfi təsirlərini minimuma endirmək mümkündür.
Bəsti Rəfizadə
Sfera.az
