İnsan yaddaşı gündəlik həyatımızda baş verən minlərlə hadisə arasından hər birini eyni dərəcədə saxlamır.
Sfera.az xəbər verir ki, emosional təsir gücü olan hadisələr neytral məlumatlara nisbətən yaddaşda daha tez və daha uzun müddət qalır. Bu hal beynin duyğularla əlaqəli mexanizmləri ilə bağlıdır. Emosional anlar zamanı beyində xüsusilə amigdala və hippokampus adlı sahələr aktivləşir. Amigdala qorxu, sevinc, həyəcan kimi emosiyaların emalında, hippokampus isə xatirələrin formalaşması və saxlanmasında mühüm rol oynayır. Bu iki strukturun eyni anda aktiv işləməsi emosional hadisələrin yaddaşa daha dərin həkk olunmasına səbəb olur.
Güclü emosiyalar zamanı ifraz olunan hormonlar və kimyəvi maddələr yaddaş izlərini möhkəmləndirir. Nəticədə həmin hadisə beyin tərəfindən “əhəmiyyətli məlumat” kimi qiymətləndirilir və uzunmüddətli yaddaşa ötürülür. Bu səbəbdən insanlar sevindirici, qorxulu və ya sarsıdıcı anları illər keçsə belə, xırdalıqlarına qədər xatırlaya bilirlər. Bu mexanizm insanın təhlükələrə uyğunlaşması və həyat təcrübələrindən nəticə çıxarması baxımından vacibdir. Lakin eyni zamanda bu xüsusiyyət travmatik hadisələrin uzun müddət yaddaşdan silinməməsinin də əsas səbəblərindən biri hesab olunur. Beləliklə, emosiyalar yaddaşın formalaşmasında həlledici rol oynayır və insan beyni duyğu yüklü hadisələri prioritet olaraq xatırlayır.
Niyaz Hacıyev
Sfera.az
