Gecələr yatağınızda uzananda birdən otaqda kiminsə olduğunu hiss edirsinizmi? Bir çox insan bunu yaşasa da, bu barədə tez-tez danışılmır. Qorxulu görünsə də, əslində bu vəziyyət üçün elmi bir izah var. Üstəlik, tək deyilsiniz; bu hiss düşündüyünüzdən daha çox yayılmışdır. Deyə bilərik ki, bu, beynimizin bizimlə oynadığı kiçik oyunlardan biridir.
Sfera.az bu qorxulu hissin arxasındakı faktları təqdim edir.
Bu, hamımızın başına ən azı bir dəfə gəlib...
Gecə sakitləşir, işıqlar sönür və yuxuya getmək üzrəykən birdən qorxursunuz. Səbəb aydın deyil, amma çox fərqli bir hiss var: Tək deyilsən. Sanki otaqda "başqası" varmış kimidir.
İlk refleks? Dərhal gözlərinizi açıb, qaranlığı seyr edirsiniz. Amma orada heç kim yoxdur. Əslində, bu, qorxu filmi deyil, beynimizin özü rol oynayır.
Elmi dünyada bu fenomenin bir adı var: "Qəbul Edilmiş Varlıq" fenomeni.
Yəni, beyin heç bir fiziki dəlil olmadığı halda belə "kimsə yaxınlıqdadır" hissi yaradır. Bəli, bu, düşündüyünüzdən daha çox yayılmışdır.
Bəs niyə bu baş verir?
Ən maraqlı izahlardan biri beynimizin bədən xəritəsi ilə bağlıdır. İsveçrə Federal Texnologiya İnstitutunda aparılan araşdırmaya görə, bu hiss beynin sensor-motor siqnallarında pozuntudan qaynaqlanır. Beyin bədənimizin harada olduğunu və necə hərəkət etdiyini daim izləyir. Lakin bəzən bu sistemdə kiçik bir pozğunluq yarana bilər və həmin anda beynimiz öz varlığımızı səhv başa düşə, onu "başqası" kimi qəbul edə bilər. Beləliklə, texniki olaraq hiss etdiyiniz "şey" əslində özünüzsünüz.
Digər ümumi səbəb ictimaiyyət arasında "kabus" kimi tanınan yuxu iflicidir.
Yuxuya gedərkən və ya oyanarkən beyin oyanır, lakin bədən hələ də hərəkət edə bilmir. Bu müddət ərzində beyin yaşanan qorxunu anlamaq üçün bir ssenari yazır və tez-tez bu ssenaridə otaqda "varlıq" olur.
Bundan əlavə, həddindən artıq yorğunluq, uzun müddət tək qalmaq və ya güclü stress də bu hissi tətikləyə bilir. Xüsusilə zehn daim ayıq olduqda, hətta ən kiçik səs belə gücləndirilə və "təhdid" kimi qəbul edilə bilər. Beləliklə, məsələ fövqəltəbii deyil, tamamilə zehni bir vəziyyətdir. Deyə bilərik ki, beynimiz bizi qorumaq üçün bəzən bir az həddindən artıq hərəkət edir.
Aynil
Sfera.az
