1 apreldə NASA-nın “Artemis 2” missiyası uğurla başlayıb. Təxminən 50 ildən sonra ilk olan bu insanlı Ay missiyası eyni zamanda bir neçə ilkə imza atır.
Sfera.az bildirir ki, astronavt Kristina Koç tarixə Aya səyahət edən ilk qadın kimi düşəcək.
Təxminən 50 ildən sonra Aya göndərilən NASA-nın “Artemis 2” kosmik gəmisi uğurla buraxılıb. Missiya dörd astronavtı Ay ətrafında 10 günlük səyahətə çıxaracaq və onları Yerə qaytaracaq. Bu missiya “Orion” kosmik gəmisinin həyat təminatı sistemlərini ilk dəfə heyətlə birlikdə sınaqdan keçirəcək. Həmçinin gələcək Aya enişlər üçün vacib olan naviqasiya və rabitə texnologiyalarını sınaqdan keçirəcək. Missiya həmçinin astronavtlara Ayın əvvəllər görünməmiş tərəflərini görməyə imkan verəcək.
Qeyd etdiyimiz kimi, missiya həmçinin bir neçə ilkə imza atır. İlk qaradərili astronavt, ilk qadın və Ay missiyasında iştirak edən ilk qeyri-ABŞ vətəndaşı hamısı birlikdə gəmidə olacaq.
Aya gedən ilk qadın astronavt Kristina Koç əvvəllər müxtəlif başqa titullar qazanıb.
Mühəndis olan Koç 2013-cü ildə NASA astronavtı seçilib. Elektrik mühəndisliyi və fizika sahəsində təcrübəsi olan Koç kosmik missiyalar üçün cihazlar hazırlayıb və karyerasının ilk mərhələlərində Antarktida və Arktikanın sərt mühitlərində çalışıb. NASA-ya qoşulmazdan əvvəl o, NASA-nın Qoddard Kosmik Uçuş Mərkəzi və Con Hopkins Universitetinin Tətbiqi Fizika Laboratoriyası kimi qurumlarda əhəmiyyətli elmi layihələrə töhfə vermişdir.
Koç ilk dəfə "kosmosda ən uzun müddət qalan qadın" titulunu qazanmışdır. 2019-cu ildə Qazaxıstandan Soyuz kosmik gəmisi ilə buraxılan ilk missiyasında Beynəlxalq Kosmik Stansiyasında fasiləsiz 328 gün keçirmişdir. Bu kosmik macəra zamanı o, uçuş mühəndisi kimi çalışmış, yüzlərlə təcrübə aparmış və altı dəfə kosmosa çıxmışdır.
Koçun 18 oktyabr 2019-cu ildə Cessika Meir ilə birlikdə həyata keçirdiyi kosmos gəzintilərindən biri ilk dəfə tamamilə qadınlar tərəfindən həyata keçirilən kosmos gəzintisi idi. 7 saat 17 dəqiqəlik bu kosmos gəzintisi zamanı astronavtlar stansiyada günəş enerjisinin saxlanmasını və paylanmasını tənzimləyən vacib bir komponent olan nasaz batareya doldurma-boşalma qurğusunu dəyişdiriblər. Kosmosu araşdıran qadınlar üçün bir mərhələ olan bu hadisə Meirin ilk, Koçun isə dördüncü kosmosa çıxması idi. 2020-ci ilin yanvar ayında, yenə də Koç və Meirin iştirakı ilə yalnız qadınlardan ibarət daha iki kosmik gəzinti həyata keçirilib.
Aynil
Sfera.az
