Osmanlı sarayından Türkiyə Respublika dövrünə qədər davam edən qarışıq həyatı ilə seçilən görkəmli şəxslərdən biri Sabiha Sultan idi. Osmanlı sonuncu Sultan Vəhdəttinin qızı Sabiha Sultan təkcə sülalənin deyil, həm də dövrün ən çox danışılan qadınlarından biri hesab olunurdu. Gözəlliyi ilə məşhur olan şahzadə illər ərzində bir evlilik namizədləri olaraq xatırlanırdı. İran Şahından Mustafa Kamal Atatürkə qədər namizədlərinin olması onu daha da maraqlı edirdi.
Sfera.az mövzu ilə bağlı maraqlı yazı təqdim edir:
Sabiha Sultan sarayda doğulduğu gündən imperiyanın ən qarışıq dövrlərini yaşayan sülalənin bir hissəsi idi.
2 aprel 1894-cü ildə anadan olan Rukiyə Sabiha Sultan, Vahdettin və Əminə Nazikeda Kadınefendinin qızı idi. Rəsmi qeydlərdə onun sarayda anadan olduğu qeyd olunsa da, Adapazarı Beynevitdə doğulması ilə bağlı hekayələr də illərdir müzakirə olunurdu. Hələ çox gənc ikən Osmanlı İmperiyası artıq böyük itkilər, iqtisadi çətinliklər və siyasi qarışıqlıq yaşayırdı. Üstəlik, Sabiha Sultan cəmi üç aylıq olanda 1894-cü ildə baş verən zəlzələ İstanbul da daxil olmaqla geniş bir ərazidə ağır dağıntılara səbəb olmuşdu.
Saray mühitində böyüyən Sabiha Sultan, anası ilə birlikdə tez-tez Adapazarına baş çəkər və daha sadə bir həyat yaşayardı. İstanbulda böyük bacısı Ülviyyə Sultan ilə piano dərsləri alırdı.
O, Qərb şahzadəsi kimi böyüdü. Zərifliyi, gözəlliyi və davranışı ilə tez bir zamanda ətrafında seçilən bir ad olmuşdu. O, atası Vəhdəttinin qəlbində çox xüsusi bir yer tuturdu; atasının ən kiçik qızı idi və onun sirdaşı kimi tanınırdı.
Lakin, həqiqətən diqqətəlayiq olan Sabiha Sultanın romantik həyatı deyil, onu əhatə edən namizədlərin axını idi.
Saray dairələrində onunla evlənmək istəyən kişilərin sayı olduqca çox idi. Marşal Əhməd Paşanın qardaşı oğlu Mehmet Əli bəy, Mahmud Kamal Paşa, Fuad bəy, Saffet bəy və bir çox başqaları Sabiha Sultanla əlaqələndirilirdi.
Bəzi mənbələrdə Rauf Orbayın adı da ilk taliblər arasında qeyd olunur. Hətta deyilənə görə, Rauf bəy Sabiha Sultanın qəlbini fəth edən adlardan biri olub. Lakin saray həyatı və Sultanın kürəkəni olmaq ideyası Rauf bəyin rədd etdiyi bir məsələ olaraq qaldı.
Namizədlər yalnız Osmanlı İmperiyasının daxilindən deyildi. İran şahı Əhməd Qacar da Səbihə Sultanın adını çəkərək, İstanbuldakı səfiri vasitəsilə bu ehtimalı dilə gətirib. Lakin Vəhdəttin qızını şiə hökmdarına verməkdə maraqlı deyildi və təklif rədd edildi. Beləliklə, Sabiha Sultanın adı həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq səviyyədə nüfuzlu şəxslərlə əlaqələndirilirdi, lakin uzun müddət heç bir evlilik baş tutmadı. Məhz bu, onu daha da diqqətəlayiq edən məsələ idi. Ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri, şübhəsiz ki, Mustafa Kamal Paşa ilə Sabiha Sultan arasında evlilik ehtimalının olub-olmamasıdır.
Bu mövzu illər ərzində müxtəlif yollarla müzakirə olunub. Bəzi mənbələrə görə, Mustafa Kamal Paşa Sabiha Sultana evlilik təklifi edib. Digər məlumatlar isə əksini göstərir, Vəhdəttin qızının Mustafa Kamalla evlənməsini istəyir. Hətta deyilənə görə, Mustafa Kamal Karlsbada səfərindən əvvəl ətrafına belə bir mesaj göndərib və Tələt Paşa, Ənvər Paşa və Fəthi Okyar bu evliliyi dəstəkləyiblər. Daha sonra Mustafa Kamalın yaxın ətrafı ilə apardığı söhbətlər məsələni daha da gücləndirən detallar arasında olub.
İllər sonra keçmiş Baş nazir Suat Hayri Ürgüplünün Sabiha Sultana verdiyi suala verilən cavab hekayənin ən çox danışılan hissəsi oldu. Sabiha Sultan Mustafa Kamalın onu istədiyini, lakin onun təkliflərini qəbul etmədiyini bildirib. O, belə bir məşhur komandirlə ailə həyatı qura bilməyəcəyinə inandığını səbəb kimi göstərib.
Digər məlumatlara görə, Mustafa Kamalın təklifi qəbul etmədiyi deyilir. Bir sözlə, illərdir davam edən tarixi bir mübahisə var, lakin Sabiha Sultanın adının dövrün ən güclü şəxsiyyətlərindən biri ilə əlaqəli olduğu dəqiq idi.
Sabiha Sultanın yolu sonda uşaqlıq sevgilisi hesab edilən biri ilə deyil, əmisi oğlu Ömər Faruk Əfəndi ilə kəsişdi, lakin həyatı orada da yolunda getmədi.
Ömər Faruk Əfəndi Avropada gözəl görünüşü və qadınsevərliyi ilə tanınan şahzadələrdən biri idi. Sabiha Sultan haqqında gəzən şayiələr üzündən onunla evlənməkdən çəkindi. Lakin zaman keçdikcə görüşlər başladı və ikisi daha da yaxınlaşdı. Nəhayət, evləndilər.
Onların toyu uzun müddət müzakirə edildi və saray dairələrində əlamətdar bir cütlük kimi qəbul edildi. İllərlə gözəlliyi ilə bağlı çox müzakirə mövzusu olan Sabiha Sultan, Osmanlı sülaləsinin ən tanınmış kişilərindən biri ilə evliliyi ilə yenidən gözəlliyini diqqət mərkəzinə gətirdi.
Lakin həyatı nağıl kimi davam etmədi. Sülalənin sürgün edilməsi ilə o, ölkə xaricində yaşamağa məcbur oldu. İllər sonra evliliyi də boşanma ilə başa çatdı. 1948-ci ildə Ömər Faruk Əfəndidən ayrılan Sabiha Sultan İstanbula qayıtdı və bir daha evlənmədi.
1971-ci ildə vəfat etdikdə, Türkiyə Cümhuriyyətinə aparan kövrək keçidin simvolu hesab edilən bir həyatı geridə qoydu. Buna görə də, Sabiha Sultan bu gün yalnız gözəlliyi ilə deyil, həm də bədbəxtliyi ilə xatırlanır.
Aynil
Sfera.az
