1979-cu ildə baş verən İran İslam İnqilabından sonra ABŞ ilə İran arasında münasibətlər daim gərgin olaraq qalıb.
Sfera.az xəbər verir ki, buna baxmayaraq, müxtəlif hesabat və təhlillərə görə, Cimmi Karter dövründən Co Bayden dövrünə qədər yeddi ABŞ prezidenti böhran və qarşıdurmalara baxmayaraq İrana qarşı genişmiqyaslı müharibəyə başlamaqdan çəkinib.
Müharibədən yayınmanın əsas səbəbləri:
Regional sabitliyin pozulması riski İrana qarşı mümkün hərbi əməliyyatın bütün Yaxın Şərqi əhatə edən genişmiqyaslı münaqişəyə çevrilə biləcəyi ehtimalını doğurur. Bu isə regiondakı müttəfiqlərin və müxtəlif silahlı qrupların prosesə cəlb olunmasına səbəb ola bilər.
İqtisadi təsirlər
İran strateji əhəmiyyətə malik Hörmüz boğazı yaxınlığında yerləşir. Bu boğazda yaranacaq hər hansı gərginlik qlobal enerji bazarına ciddi təsir göstərə və neft qiymətlərində kəskin dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
Hərbi xərclər və risklər
ABŞ müdafiə rəsmiləri dəfələrlə bildiriblər ki, İranla müharibə İraq müharibəsi ilə müqayisədə daha çətin və potensial olaraq daha dağıdıcı ola bilər. Diplomatik yanaşma ABŞ prezidentləri bir çox hallarda birbaşa müharibə əvəzinə sanksiyalar, diplomatik danışıqlar və “saxlama siyasəti” (containment) kimi vasitələrə üstünlük veriblər.
Gərginliyin genişlənməsi riski
İranın regiondakı müttəfiqləri və raket imkanları münaqişənin uzunmüddətli və nəzarətdən çıxan bir savaşa çevrilməsi ehtimalını artırır. Ekspertlərin fikrincə, İranın böyük əhalisi, mürəkkəb coğrafiyası və regional təsir imkanları vəziyyəti daha da çətin və proqnozlaşdırılması çətin edir. Bu səbəbdən uzun illər ərzində ABŞ rəhbərliyi müharibənin risklərinin mümkün faydaları üstələdiyi qənaətinə gəlib və daha çox təzyiq, sanksiya və diplomatiya yolunu seçib.
Niyaz Hacıyev
Sfera.az
