Son illər qlobal səviyyədə tütün məmulatlarına qarşı mübarizə görünməmiş həddə çatıb. Bəzi ölkələr artıq sadəcə qapalı məkanlarda deyil, ümumiyyətlə gənc nəslin siqaretə çıxışını tamamilə bloklamaq üçün radikal addımlar atır.
Bəs dünyada siqaret çəkməyin ən çətin, cərimələrin isə "əl yandırdığı" ölkələr hansılardır?
Sfera.az dünya praktikasındakı ən sərt qadağaları təqdim edir:
Siyahının başında Himalay dağlarının ətəyində yerləşən Butan Krallığı dayanır. Bu ölkə hələ 2004-cü ildə tütün məmulatlarının satışını və istehsalını tamamilə qadağan edən ilk ölkə kimi tarixə düşüb. Qanunsuz siqaret satışı ilə məşğul olanları 3 ildən 5 ilə qədər həbs gözləyir.
Yeni Zelandiya dünyada bəlkə də ən maraqlı və sərt metodlardan birini seçib. Ölkənin hədəfi 2025-ci ilə qədər tamamilə tütünsüz zonaya çevrilmək idi. 2008-ci ildən sonra doğulan hər hansı bir şəxsə ömürlük siqaret satışı qadağan edilib. Yəni, yaş artsa da, bu nəsil üçün qadağa qüvvədə qalır.
Sinqapurda siqaret çəkənlər üçün "nəfəs almaq" belə çətindir. İctimai parklarda, universitetlərdə və hətta bəzi yaşayış binalarının yaxınlığında siqaret çəkmək qəti qadağandır. Qaydanı pozanlar 1000 dollara qədər cərimə oluna bilərlər.
Türkmənistan tütünlə mübarizədə ən aqressiv mövqedədir. Ölkədə siqaretin dövlət tərəfindən satışı ciddi nəzarətdədir və reklamı tamamilə qadağandır. Məqsəd yaxın illərdə ölkəni "tütündən azad ölkə" elan etməkdir.
Avstraliyada hökumət qadağalardan çox, iqtisadi təzyiqə üstünlük verir. Dünyada ən bahalı siqaret məhz buradadır. Bir qutu siqaretin qiyməti təxminən 30-40 ABŞ dolları civarındadır. Bu isə bir çox insanı bu vərdişdən məcburi şəkildə uzaqlaşdırır.
Bəs Azərbaycanda vəziyyət necədir?
Xatırladaq ki, Azərbaycanda da tütün məmulatlarının istifadəsinə qarşı qanunvericilik kifayət qədər sərtdir. "Tütün məmulatlarının istifadəsinin məhdudlaşdırılması haqqında" Qanuna əsasən, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət müəssisələrində, qapalı ictimai yerlərdə siqaret çəkmək qadağandır və buna görə inzibati cərimələr nəzərdə tutulub. Həmçinin 2026-cı ildən elektron siqaretlərin ictimai məkanlarda istifadə olunması, satışı və reklamı ilə bağlı da cərimələr tətbiq olunur.
Bəsti Rəfizadə
Sfera.az
