Mərakeşin şimalında, Rif dağlarının ətəyində gizli bir xəzinə yerləşir. Yerli əhali arasında "Şövenay" kimi tanınan Şefşauen (və ya Şafşavan) divarları mavi çalarlarla boyanması ilə dünya ədəbiyyatında özünəməxsus yer tutur. Aralıq dənizindən cəmi 60 kilometr məsafədə yerləşən bu sehrli şəhər, hər küncdə fərqli bir mavi çalarının rəqs etdiyi açıq hava qalereyasına çevrilib. Bəs niyə Şefşauen tamamilə mavi rəngə boyanıb?
Sfera.az mövzu ilə bağlı maraqlı yazı təqdim edir:
Şefşauenin tarixi mərkəzində gəzmək xəyal dünyasına qədəm qoymaq kimidir. Dar küçələrdə düzülmüş evlərin hər biri kobalt mavisindən səma mavisinə, firuzəyidən indiqoya qədər rəng palitrası nümayiş etdirir. Bu mavi evlər təsadüfi rənglənməyib; hər birinin şəhərin zəngin tarixi ilə iç-içə olan özünəməxsus hekayəsi var.
1471-ci ildə Moulay Ali Ben Rachid tərəfindən qurulan şəhər əvvəlcə Portuqaliya işğalına qarşı bir qala kimi dizayn edilmişdir. Lakin, 1920-ci illərdən sonra Şefşauenin əsl xarakteri formalaşmağa başladı. İspaniyadan gələn yəhudi immiqrantlar bu dağ şəhərini özlərinə məxsus unikal rəng ənənələrini gətirərək yeni evlərinə çevirdilər.
İslam Ənənəsinin İzləri
Mavi rəng İslam mədəniyyətində xüsusi yer tutur. Bu rəng əbədiyyəti, əmin-amanlığı və mənəvi saflığı simvolizə edir. Şefşauendəki bir çox yaşlı insanın fikrincə, mavi rəng onların şəhərinə sülh və firavanlıq gətirir. 70 yaşlı Hadja Fatima deyir ki, "Mavi rəng Tanrının səmasının rəngidir və evlərimizi bu rəngə boyamaqla Ona hörmətimizi göstəririk".
Mavi rənglərin arxasındakı sirr
Şefşauenin niyə mavi olması ilə bağlı bir neçə fərziyyə mövcuddur və hər biri şəhərin fərqli bir tərəfini işıqlandırır. Ən geniş qəbul edilən nəzəriyyə, 1930-cu illərdə şəhərdə məskunlaşan Sefard yəhudilərinin evlərini mavi rəngə boyamağa başlamasıdır. Yəhudi ənənəsində mavi rəng Tanrının əbədiliyini və cənnətin saflığını təmsil edir. "Tekelet" adlanan bu müqəddəs mavi rəng, həmçinin dua şallarında da istifadə olunur və mənəvi əlaqə yaradır.
Amma hekayə bununla bitmir. Yerli sakinlər arasında geniş yayılmış başqa bir inanc, mavi rəngin ağcaqanadları və digər həşəratları dəf etməsidir. Elmi cəhətdən açıq rəngli səthlərin daha az həşəratı cəlb etdiyi doğrudur, lakin bu nəzəriyyənin dəqiqliyi tam sübut olunmayıb.
Fotoqrafların Sığınacağı
Sosial media əsrində Şefşauen “İnstaqram”ın ən fotogenik məkanlarından birinə çevrilib. Xüsusilə Ras əl-Maa şəlaləsinin yaxınlığındakı mavi pilləkənlər və Plaza Uta əl-Hammamın ətrafındakı rəngarəng divarlar hər il minlərlə fotoqrafı cəlb edir. Bu, şəhər iqtisadiyyatına əhəmiyyətli dərəcədə töhfə versə də, yerli mədəniyyətin qorunması ilə bağlı yeni müzakirələrə də səbəb olub.
Şəhər sakinləri turizmin iqtisadi faydalarını etiraf etsələr də, ənənəvi həyat tərzlərinin qorunmasına həssaslıqla yanaşırlar. 2019-cu ildən bəri bələdiyyə divar boyalarının müəyyən standartlara cavab verməsini tələb edən yeni qaydalar tətbiq edib.
Şefşauenin coğrafi mövqeyi şəhərin xarakterini formalaşdıran ən vacib amillərdən biridir. Dəniz səviyyəsindən təxminən 600 metr yüksəklikdə, Rif dağlarının mühafizəsi altında yerləşən şəhər eyni zamanda həm Aralıq dənizi, həm də Atlantik təsirlərini yaşayır. Bu unikal yer şəhərə mülayim iqlim verir, mavi divarlarda oynayan işıq isə unikal vizual effektlər yaradır.
Dağların sərin küləklərinin Aralıq dənizinin isti rütubəti ilə qarşılaşdığı bu nöqtədə mavi rəng təbii bir filtr kimi çıxış edir. Günəş şüaları mavi divarlara qarşı sındıqca şəhərin hər guşəsi fərqli bir atmosferə bürünür.
Bu gün Şefşauen hər il təxminən 200.000 turisti qəbul edir. Bu rəqəm 40.000 əhalisi olan bir şəhər üçün olduqca təsir edicidir. Turizm gəlirləri yerli iqtisadiyyatın 60%-dən çoxunu təşkil edir və bu prosesdə ənənəvi əl işləri dirçəldilir. Xüsusilə xalçaçılıq, dulusçuluq və ənənəvi zərgərlik istehsalı turistlərin marağı ilə yerli sənətkarlar üçün yeni gəlir mənbələri yaradır.
“Turizmin yaratdığı bu dəyişiklik şəhərimizin unikallığını qoruyarkən inkişaf etməlidir"-deyə Mer Məhəmməd Sefiani bildirir. Son illərdə başlanan "Orijinal Şefşauen" layihəsi çərçivəsində yerli memarlığın qorunması və davamlı turizm modellərinin inkişaf etdirilməsi üçün səylər göstərilir.
Şefşauenin mavi hekayəsi keçmişdən gələcəyə körpülər qurmağa davam edir. UNESCO-nun Dünya İrsi Siyahısına daxil edilməsi üçün hazırlanan sənədlər şəhərin bu unikal xüsusiyyətini qorumağı hədəfləyir.
Aynil
Sfera.az
