Münasibətlərdəki problemləri daim nikbin bir münasibətlə ört-basdır etməyə əsaslanan "toksik pozitivlik" cütlüklər arasındakı həqiqi bağı zədələyən səssiz bir təhlükədir.
Sfera.az bildirir ki, psixoloqlara görə, toksik pozitivlik həyatımıza dərindən təsir edir. Kədər və ya qəzəb kimi təbii hissləri boğmaq və "hər şey yaxşı olacaq" klişesinə sığınmaq münasibətin əsasını təşkil edən empatiyanı zəiflədir. Bu səthi nikbinlik qarşı tərəfin emosional təcrübəsini etibarsız edir, problemləri böyüdür və nəticədə cütlükləri dərin emosional ayrılığa aparır.
Daim "Pozitiv düşün, hər şey yaxşı olacaq!" "Hər işdə bir xeyir var" deyən səslər bəzən sizə də yorucu və qeyri-real gəlirmi?
Tək deyilsiniz. Psixologiya göstərir ki, özünüzü daim xoşbəxt olmağa məcbur etmək və mənfi emosiyaları rədd etmək zehni sağlamlığımıza ciddi zərər verir. Psixoloqlar buna "Toksik Pozitivlik" deyir.
Toksik Pozitivlik Niyə Zərərlidir?
Daim "yaxşı" görünməyə çalışmaq günahsız bir səy kimi görünsə də, arxa planda orqanizminizə və zehninizə ağır zərbə vurur:
Fizioloji Zərər: Stanford Universitetinin tədqiqatçısı Ceyms Qrossa görə, emosiyaları yatırmaq sadəcə zehni bir hərəkət deyil; birbaşa stress hormonlarını artırır və immun sistemini zəiflədir.
Etibarsızlıq və Tənhalıq: Əzab çəkən birinə "kədərlənmə" demək, onların hisslərini qulaqardına vurmaq deməkdir. Bu vəziyyət səhv başa düşülmə hisslərinə səbəb olur və depressiya və narahatlıq riskini artırır.
Emosional İnkişafa Maneələr: "Hər şey yaxşı olacaq" klişesi ilə yaşadığımız çətinlikləri minimuma endirmək, onlarla qarşılaşmağımıza və həll yolları tapmağımıza mane olur.
Harvard Universitetinin psixoloqu Syuzan Devid bizi toksik pozitivliyin zərərlərindən qoruyacaq daha real bir konsepsiya təklif edir: Emosional Çeviklik. Bu, hiss etdiyimiz hər şeylə çevik, sağlam və dəyərlərə uyğun şəkildə əlaqə qurma qabiliyyətidir.
Emosiyalar sadəcə hisslər deyil, onlar məlumatdır: Mənfi emosiyalar əslində həyat üçün vacib məlumat mənbələridir. Məsələn, qəzəb ədalətsizliyə qarşı tədbir görməyimizə imkan verir, kədər isə empatiya qabiliyyətimizi və digər insanlarla sosial əlaqələrimizi gücləndirir.
Xoşbəxtliyin Ardınca Getməyin Paradoksu: Kaliforniya Berkli Universitetindən İris Maussun işi göstərir ki, xoşbəxtliyə aludə olmaq və onu daim təqib etmək paradoksal olaraq bədbəxtliyə gətirib çıxarır.
Sağlam psixologiya üçün bizə lazım olan şey daimi pozitivlik deyil, emosional tarazlıqdır. Bu tarazlığı yaratmaq üçün yol xəritəsi mütəxəssislərinin tövsiyələri bunlardır:
Tanıyın: Yaşadığınız duyğuları inkar etməyin. "Hazırda özümü məyus hiss edirəm" və ya "Bundan həqiqətən əsəbiləşirəm" deyərək duyğuya ad verin.
Qəbul edin: Unutmayın ki, mənfi emosiyalar bizə məhdudiyyətlərimizi və ehtiyaclarımızı öyrədir. Onları qəbul etmək dözümlülüyünüzü artırır və problem həll etmə bacarıqlarınızı inkişaf etdirir.
İfadə edin: Emosiyalarınızı içinizdə basdırmaq əvəzinə, onları konstruktiv, orijinal və sizə zərər verməyəcək şəkildə ifadə edin.
Aynil
Sfera.az
