Almaniyanın həm sosial, həm də fərdi olaraq Milli Sosialist keçmişi ilə qarşıdurması rəqəmsallaşdırılmış arxiv işi sayəsində yeni bir mərhələyə qədəm qoyub.
Sfera.az xəbər verir ki, Almaniyanın “Die Zeit qəzeti” Almaniya və ABŞ-dakı rəsmi arxivlərlə əməkdaşlıq edərək, fərdlərin ailə mənşəyini araşdırmasına imkan verən hərtərəfli rəqəmsal məlumat bazası təqdim edib. Sistem istifadəyə verildiyi gündən bəri, milyonlarla istifadəçini ailə tarixlərinin əvvəllər məlum olmayan aspektləri ilə qarşılaşdıraraq, ictimaiyyətin böyük marağına səbəb olub. Qəzetin sözçüsünün açıqlamasında bildirilir ki, platforma aprelin ilk yarısından bəri milyonlarla dəfə ziyarət edilib və vətəndaşlar öz ailə ağaclarındakı siyasi keçmişə böyük maraq göstəriblər.
Tarixi sənədlərin məhv olmaqdan xilas edilməsi müasir verilənlər bazasının əsasını təşkil etmişdir.
Sözügedən verilənlər bazası 1925-1945-ci illər arasında Nasist Partiyasında qeydiyyatdan keçmiş təxminən 10,2 milyon insanın üzvlük kartlarına əsaslanır. Müharibənin son mərhələlərində Adolf Hitler tərəfindən verilən məhv əmrlərinə baxmayaraq, Münhen qərargahında yerləşən bu qeydlər kağız fabrikinin meneceri Hanns Huberin müdaxiləsi sayəsində qorunub saxlanılmışdır. Xilas edilmiş sənədlər əvvəlcə Müttəfiq qüvvələrinə təhvil verilmiş, sonra onilliklər ərzində təsnifat və rəqəmsallaşdırmadan sonra bugünkü istifadəçi dostu axtarış sistemi formatına gətirilmişdir. Əvvəllər yalnız rəsmi qurumlar və tarixçilər üçün xüsusi icazə ilə əldə edilə bilən bu sənədlər mart ayından etibarən fərdi tədqiqatlar üçün tam açıq olmuşdur.
Ailələr Arasındakı Əfsanələr Konkret Arxiv Qeydləri qarşısında Etibarlılığını İtirir
Sistemdən istifadə edən vətəndaşlar ağrılı təcrübələr vasitəsilə illərdir ailə toplantılarında deyilən və "bu hadisələrdə heç kimin iştirak etmədiyi" iddia edilən ifadələrin həqiqətə uyğun olmadığını müşahidə ediblər. Arxiv qeydlərində yaxın qohumlarının adlarına rast gələn bir istifadəçi, yetmiş yaşından sonra əldə etdiyi bu məlumatın ona dərin bir şok yaratdığını bildirib. Keçmiş tədqiqatlar ümumiyyətlə cəmiyyətdəki yüksək vəzifəli şəxslərə yönəlsə də, mövcud platforma sayəsində sosial qarşıdurma ən kiçik tikinti bloku olan ailə birliyinə qədər enib. Arxivlərin rəqəmsallaşdırılması həm qaranlıq keçmişi işıqlandırıb, həm də günahsızlığı təsdiqləyib.
Axtarış sistemi vasitəsilə araşdırma aparan avstriyalı Kristian Rayner saniyələr ərzində babasının ilhaqdan dərhal sonra partiyaya qoşulduğunu müəyyən edib. Rayner bu sürətli üzvlük prosesinin məyusluğunu, eləcə də atasının adının qeydlərdə olmamasından duyduğu rahatlığı vurğulayıb. Müharibə zamanı orduya çağırılan, lakin partiya üzvü olmayan ailə üzvlərinin mövcudluğu sistemin təkcə cinayətkarları müəyyən etməyə deyil, həm də şübhə altında olan ailə üzvlərini bəraət almağa xidmət etdiyini göstərib. Fərdlərin şəxsi tarixlərinə bu şəffaf giriş Almaniyanın keçmişi ilə barışmaq prosesində əhəmiyyətli bir dönüş nöqtəsi hesab olunur.
Aynil
