Bəzən liftlərdə 12-dən sonra birbaşa 14-ə keçdiyiniz müşahidə olunur. Bu, xüsusən də otellərdə və göydələnlərdə olduqca yayğındır. Səbəb texniki səhv və ya natamam tikinti deyil.
Sfera.az bildirir ki, bunun arxasında əsrlər boyu davam edən güclü bir inam dayanır. 13 rəqəmi hələ də bir çoxları tərəfindən uğursuz hesab olunur.
ABŞ-dakı əksər göydələnlərdə də 13-cü mərtəbə görünmür.
Araşdırmalara görə, ABŞ-dakı hündürmərtəbəli binaların təxminən 85%-i 13-cü mərtəbə nömrəsindən istifadə etmir. Döşəmə fiziki olaraq mövcud olsa da, işarələr birbaşa 12-dən sonra 14-ü göstərir. Bəzi binalarda 12A kimi alternativ həllərə üstünlük verilir.
Lift şirkəti “Otis Elevator Company”nin məlumatları göstərir ki, bu təcrübə uzun müddətdir davam edir. Bunun əsas səbəbi istifadəçi qavrayışıdır. Bəzi insanlar 13-cü mərtəbədə yaşamaq və ya qalmaq istəmədikləri üçün bina sahibləri kommersiya itkilərindən qaçmaq üçün bu üsula əl atırlar.
Bəs 13 rəqəminin uğursuz kimi qəbul edilməsi haradan qaynaqlanır?
Psixoloq Stuart Vyse bu vəziyyəti "xurafat psixologiyası" çərçivəsində araşdırır. 13 rəqəmindən qorxmaq üçün istifadə olunan termin triskaidekafobiyadır. Rəqəmlərin uğursuz hesab edilməsinin mənşəyi çox qədim dövrlərə gedib çıxır.
Ən çox istinad edilən mənbələrdən biri Son Şam yeməyi hekayəsidir. Yeməkdə İsa Məsih və 12 həvari də daxil olmaqla 13 nəfər olub. Sonrakı hadisələrə görə rəqəm mənfi mənalarla əlaqələndirilməyə başlayıb. Başqa bir mənbə Skandinaviya mifologiyasındakı Loki hekayəsidir. Fəlakətə dəvət olunmamış 13-cü qonaq Lokinin səbəb olduğuna inanılır.
Təsir təkcə psixoloji deyil, həm də iqtisadi ola bilər
13 rəqəminin qorxusu bu gün daşınmaz əmlak bazarında da hiss olunur. Araşdırmalar göstərir ki, 13 nömrəli mənzillər bəzən daha aşağı qiymətə satılır. Bəzi alıcılar ünvan nömrəsinə görə tərəddüd edə bilərlər. Buna görə də layihə tərtibatçıları rəqəmləri atlamağa meyllidirlər.
Asiyada da oxşar vəziyyət 4 rəqəmi ilə baş verir. Çin, Yaponiya və Koreya kimi ölkələrdə 4 rəqəminin tələffüzü ölüm sözünə bənzədiyi üçün qorxu yarada bilər. Buna tetrafobiya deyilir və bəzi binalarda 4-cü mərtəbə işarələrə daxil edilmir. Bir sözlə, rəqəmlər müasir dövrdə belə memarlıq qərarlarına təsir etməyə davam edir.
Aynil
