Dünyada milyonlarla kitabı bir dam altında bir araya gətirən yerlər var. Lakin onlardan biri miqyası ilə hər kəsi üstələyir. Vaşinqtonda yerləşən ABŞ Konqres Kitabxanası əsrlər boyu böyüyür. Rəflərində kitablardan xəritələrə qədər saysız-hesabsız əsərlər var. Üstəlik, qapıları artıq rəqəmsal dünyaya açıqdır.
Sfera.az bildirir ki, ABŞ Konqres Kitabxanası 1800-cü ildə təsis edilib. Lakin qurumun taleyini dəyişdirən hadisə 1814-cü ildə baş verib. Britaniya ordusu Vaşinqtonu işğal etdikdə kitabxanadakı bütün kolleksiya yanğın nəticəsində məhv olub. Bilik mərkəzi hesab edilən yerdə demək olar ki, heç nə qalmayıb.
Həmin anda ABŞ-ın üçüncü prezidenti Tomas Cefferson işə qarışıb. O, şəxsi arxivindən 6487 kitab sataraq kitabxananın yenidən qurulmasına imkan yaradıb. Cefferson nəinki kitab bağışladı, həm də daha geniş bir vizyon təqdim etdi. Onun sözlərinə görə, kitabxana təkcə siyasəti deyil, həm də bütün bəşəriyyətin biliklərini əhatə etməlidir. Hazırda 470 fərqli dildə əsərlərin yerləşdirilməsi bu perspektivin davamı hesab olunur.
170 milyon əşya, milyonlarla kitab və daim böyüyən arxiv
Konqres Kitabxanası bu gün sayca təsvir etmək çətin olan bir ölçüyə çatıb. Kolleksiyaya 38 milyon kitab, 14 milyon fotoşəkil, 5,5 milyon xəritə və 8 milyon musiqi notları daxildir. Bütün əsərlər Cefferson, Adams və Madison binalarında saxlanılır.
Bundan əlavə, arxiv hər gün genişlənir. Kolleksiyaya orta hesabla 15.000 yeni əşya əlavə olunur. Məzmuna yalnız ABŞ tarixi ilə bağlı sənədlər daxil deyil. Lüdviq van Bethovenin əlyazma musiqi partituralarından tutmuş yerli Amerika mədəniyyətinin nadir qeydlərinə, ilk nəşr kitablarından tutmuş müasir rəqəmsal mediaya qədər kolleksiya geniş çeşiddə əşyalar əhatə edir. Bir sözlə, bu, sadəcə bir kitabxana deyil; bəşəriyyətin yaddaşı kimi fəaliyyət göstərir.
Rəqəmsal dövrdə bütün dünyaya açılıb
Karla Hayden 2016-cı ildən bəri qurumun rəhbərliyindədir. O, həmçinin bu vəzifəyə təyin olunmuş ilk qadın kimi tarixə düşüb. Haydenin vəzifədə olduğu müddətdə kitabxana rəqəmsal transformasiya istiqamətində əhəmiyyətli addımlar atıb və kolleksiyanın böyük bir hissəsi onlayn olaraq əlçatan olub.
Bu gün dünyanın istənilən yerindən tarixi məktubları araşdırmaq, 1800-cü illərin fotoşəkillərinə baxmaq və ya köhnə xəritələrə baxmaq mümkündür. Hər il 1,8 milyon ziyarətçini qəbul edən Konqres Kitabxanası artıq sadəcə rəfləri olan bir məkan deyil. 200 ildən çox davam edən tarixi ilə canlı bir mədəniyyət mərkəzi kimi mövcudluğunu davam etdirir.
Aynil
Sfera.az
