Sakit Okeanda yerləşən Papua Yeni Qvineya dil müxtəlifliyi ilə dünyanın diqqətini cəlb edir. Ölkədə 800-dən çox fərqli dildə danışılır. Dünya dillərinin əhəmiyyətli bir hissəsi burada cəmləşib. Coğrafi quruluş və mədəni mənşə dil müxtəlifliyinə birbaşa təsir göstərir. Hər bir icma öz dilini, bununla da mövcudluğunu qoruyur.
Sfera.az bildirir ki, dünya dillərinin 12%-i tək bu ölkədə cəmləşib.
Papua Yeni Qvineya ərazi baxımından olduqca kiçik hesab edilə bilən ölkələr arasındadır. Buna baxmayaraq, dünyanın dil müxtəlifliyinin təxminən 12%-i burada cəmləşib. Dünyada 7000-dən çox dilin olduğunu nəzərə alsaq, ölkədə danışılan 800-dən çox dilin əhəmiyyəti daha aydın olur.
Əhalinin sayı təxminən 11 milyon olsa da, dillərin çoxluğu təəccüblüdür. Hətta eyni kənddə belə fərqli dillərdə danışmaq olar. Rəsmi olaraq istifadə edilən dillərə ingilis, tok pisin və hiri motu daxildir. Tok pisin gündəlik ünsiyyətin ən çox yayılmış dili kimi seçilir.
Dağlar, meşələr və təcrid olunmuş həyat dil müxtəlifliyini artırıb
Ölkənin coğrafi quruluşu olduqca mürəkkəbdir. Dağlıq ərazilər, sıx meşələr və bataqlıqlar icmaların bir-birindən təcrid olunmuş şəkildə yaşamasına səbəb olub. Əsrlər boyu xarici dünya ilə məhdud təmas hər bir icmanın öz dilini inkişaf etdirməsinə səbəb olub.
Bəzi dillərin tarixi 40.000 ildir. Hətta müxtəlif dil ailələri arasında heç bir əlaqənin olmadığı nümunələr də var. Avstriya dilləri sonradan bölgəyə çatsa da, yerli dillər yaşamağı bacarıb. Bu müxtəliflik bu gün urbanizasiyanın aşağı səviyyəsinə görə canlı olaraq qalır.
Yüzlərlə dildə danışılır, lakin əksəriyyəti yox olmaq təhlükəsi ilə üzləşir
Linqvistik müxtəliflik diqqətəlayiq olsa da, mənzərə tamamilə müsbət deyil. Qlobal məlumatlar göstərir ki, dünya dillərinin təxminən 40%-i yox olmaq təhlükəsi ilə üzləşir. Papua Yeni Qvineyada bəzi dillərdə cəmi bir neçə min insan danışır.
Modernləşmə, urbanizasiya və təhsil sistemində ortaq bir dilin istifadəsi kiçik dillərin yox olmasına səbəb ola bilər. Buna baxmayaraq, ölkə hələ də dil müxtəlifliyinin qorunmasının ən güclü nümunələrindən biri hesab olunur. Hər bir dil həmçinin mədəni irsin daşıyıcısı hesab olunur.
Aynil
Sfera.az
