Azərbaycanda gənclər siyasətinin əsası Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub.
Sonrakı mərhələdə Prezident İlham Əliyev tərəfindən bu istiqamətdə genişmiqyaslı proqramlar həyata keçirilib, gənclərin təhsil, məşğulluq, sosial aktivlik və vətənpərvərlik ruhunda yetişdirilməsi dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevrilib.
Bu siyasətin əsas hədəflərindən biri də gənclərin zərərli vərdişlərdən uzaqlaşdırılması, onların müasir bilik və bacarıqlara yiyələnməsi, milli-mənəvi dəyərlərə bağlı formada yetişməsidir. Son illərdə ölkədə bu sahəyə xüsusi diqqət ayrılır, regionlarda yaradılan “Gənclər evləri” isə minlərlə gəncin inkişaf məkanına çevrilib. Bu mərkəzlər yalnız asudə vaxtın təşkili üçün deyil, həm də gənclərin bilik, bacarıq, dünyagörüşü və vətənpərvərlik ruhunda formalaşmasına xidmət edir.
Sfera.az bildirir ki, Azərbaycanda “Gənclər evləri”nin yaradılması dövlət gənclər siyasətinin inkişaf mərhələsinin mühüm hissəsi hesab olunur. 2002-ci ildə qəbul olunmuş “Gənclər siyasəti haqqında” AR Qanununun 2007-ci ildə əlavə olunmuş 5.5.-ci bəndinə uyğun olaraq “Gənclər evi” sosial xidmət müəssisələri şəbəkəsi yaradılıb. Bu mərkəzlərin formalaşdırılması prosesi xüsusilə son 10-15 ildə daha geniş vüsət alıb. Gənclərin inkişafı üçün xüsusi sosial məkanların yaradılması istiqamətində ilk addımlar Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə həyata keçirilən dövlət proqramları çərçivəsində atılıb.
Sonrakı illərdə Gənclər və İdman Nazirliyinin təşəbbüsü ilə Bakı və regionlarda mərhələli şəkildə “Gənclər evləri” fəaliyyətə başlayıb. Məqsəd yalnız paytaxtda deyil, bölgələrdə yaşayan gənclərin də müasir inkişaf imkanlarına çıxışını təmin etmək olub. Bu mərkəzlərin fəaliyyəti “Azərbaycan gəncliyi” dövlət proqramları çərçivəsində daha da genişləndirilib. Xüsusilə regionlarda yeni binaların tikilməsi və müasir avadanlıqlarla təchiz olunması dövlətin gənclərə verdiyi önəmin göstəricisi kimi qiymətləndirilir. “Gənclər evləri”ndə yaradılan imkanlar gənclərin həm şəxsi, həm də peşəkar inkişafına xidmət edir. Burada fəaliyyət göstərən kompüter və İT otaqları gənclərin müasir texnologiyalarla işləmə bacarıqlarını artırır, proqramlaşdırma və rəqəmsal savadlılıq sahəsində bilik qazanmalarına şərait yaradır.
Xüsusilə informasiya texnologiyalarının sürətlə inkişaf etdiyi dövrdə bu cür təlimlər gənclərin gələcək əmək bazarında rəqabətqabiliyyətli olmasına kömək edir. Mərkəzlərdə təşkil olunan qrafik dizayn və innovasiya dərsləri isə yaradıcı düşüncənin formalaşmasına xidmət edir. Gənclər burada startap layihələri hazırlayır, yeni ideyalar üzərində işləyir və sahibkarlıq bacarıqları əldə edirlər. Xarici dil kursları da böyük maraq görür. İngilis dili başda olmaqla müxtəlif dillərin tədrisi gənclərin həm təhsil, həm də beynəlxalq layihələrdə iştirak imkanlarını artırır. “Gənclər evləri” yalnız texniki biliklərin öyrədildiyi məkan deyil. Burada fəaliyyət göstərən debat və natiqlik klubları gənclərin öz fikirlərini sərbəst ifadə etməsinə, analitik düşüncə və çıxış bacarıqlarının inkişafına şərait yaradır. Müxtəlif intellektual yarışlar və müzakirələr onların dünyagörüşünün genişlənməsinə səbəb olur.
Kitabxana və mütaliə zalları da gənclərin maariflənməsində mühüm rol oynayır. Burada müxtəlif mövzularda kitablar təqdim olunur, oxu saatları və ədəbi müzakirələr keçirilir. Bu isə gənclərin mütaliəyə marağını artırmaqla yanaşı, onların mənəvi inkişafına da müsbət təsir göstərir. Mərkəzlərdə fiziki inkişaf məsələsinə də xüsusi diqqət ayrılır. Fitness və idman zalları gənclərin sağlam həyat tərzinə yönəlməsinə kömək edir. İdman fəaliyyətləri həm sağlamlığın qorunmasına, həm də gənclərin intizamlı və aktiv həyat tərzi formalaşdırmasına xidmət edir. Bundan başqa, rəsm, musiqi və yaradıcılıq otaqları istedadlı gənclərin üzə çıxarılmasına imkan yaradır. Burada keçirilən məşğələlər gənclərin estetik zövqünün formalaşmasına, incəsənətə marağının artmasına səbəb olur. Kino və konfrans zalları isə müxtəlif tədbirlərin, seminarların, film nümayişlərinin və forumların keçirilməsi üçün istifadə olunur. “Gənclər evləri”ndə həyata keçirilən könüllülük və liderlik proqramları da xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bu layihələr vasitəsilə gənclər ictimai fəaliyyətə qoşulur, təşkilatçılıq və komanda idarəetməsi bacarıqları qazanırlar. Ekspertlər hesab edirlər ki, bu cür fəaliyyətlər gələcəkdə daha fəal, məsuliyyətli və vətənpərvər nəslin formalaşmasına ciddi töhfə verir. 2026-cı il mart ayı etibarilə Azərbaycan Respublikası ərazisində 33 aktiv Gənclər Evi fəaliyyət göstərir. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən Gənclər evləri Bakı ilə yanaşı bir çox rayon və şəhərləri əhatə edir. Sabunçu, Qaradağ, Xəzər, Suraxanı, Şəki, Gəncə, Quba, Mingəçevir, Lənkəran, Beyləqan və digər rayonlarda fəaliyyət göstərən bu mərkəzlər gənclərin sosiallaşması, təhsil alması və bacarıqlarını inkişaf etdirməsi üçün yaradılıb. Məsələn, Sabunçu Gənclər Evində innovasiya klubu, proqramlaşdırma və qrafik dizayn dərsləri, debat və MUN klubları təşkil olunur. Beyləqan Gənclər Evində isə gənclər kafesi, tir atıcılığı mərkəzi, karaoke və 3D kino zalları fəaliyyət göstərir. Burada 120 nəfərlik iclas zalı və müxtəlif tədbirlər üçün xüsusi məkanlar yaradılıb.
Firuzə Əliyeva
Sfera.az
Mövzu: Uşaq və gənclərin fiziki və mənəvi inkişafı
Qeyd: Yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb.
