Yer kürəsindən 400 kilometr yuxarıda sıfır cazibə qüvvəsi mühitində bir ildən çox yaşadığınızı təsəvvür edin. Günəşin çıxması və batımı hər 90 dəqiqədən bir baş verir. Bədən hər gün fərqli bir rejimə uyğunlaşmağa çalışır. Rus kosmonavtı Valeri Polyakov bunu 437 gün yaşayıb. Üstəlik, bu rekord hələ də bəşəriyyət tarixində ən uzun tək missiyalı kosmik missiya kimi tanınır.
Sfera.az bildirir ki, rus kosmonavtı Valeri Polyakov 8 yanvar 1994-cü ildə Mir Kosmik Stansiyasına göndərilib.
Onun missiyası adi kosmik səyahətdən daha çoxu idi. Polyakov kosmosda 437 gün, 17 saat, 58 dəqiqə keçirərək ən uzun tək kosmik uçuşa sahib olan şəxs olub. Bu, Yerdən bir ildən çox uzaqda qalmaq demək idi.
Polyakovun missiyası uzunmüddətli kosmik səyahətlər baxımından xüsusilə əhəmiyyətli idi. Çünki elm adamları insan bədəninin Marsa səyahət qədər kosmosda qalmağa davam edib-etməyəcəyini anlamaq istəyirdilər. Polyakov həm də həkim idi və bu missiyada təkcə kosmonavt kimi deyil, həm də insan bədəninin hüdudlarını sınaqdan keçirən canlı təcrübənin bir hissəsi kimi iştirak edirdi.
Sıfır cazibə mühiti insan bədənində əhəmiyyətli dəyişikliklərə səbəb olur.
İstifadə çatışmazlığı səbəbindən əzələlər zəifləyir, sümük sıxlığı azalır və tarazlıq sistemi Yerdəki kimi işləmir. Buna görə də, astronavtlar kosmosda hər gün müntəzəm olaraq məşq etməlidirlər. Polyakov həmçinin əzələ və sümük itkisini azaltmaq üçün intensiv məşq proqramına əməl edib.
Buna baxmayaraq, Yerə qayıtdıqdan sonra bədəni dərhal əvvəlki vəziyyətinə qayıtmayıb. Kosmik gəmidən çıxdıqdan sonra ayaq üstə durmaqda çətinlik çəkib. Lakin, bir neçə həftə ərzində sağalması alimlər üçün çox vacib bir nəticə idi. Çünki bu, insan bədəninin uzunmüddətli kosmik səyahətlərdən sonra Yer şəraitinə yenidən uyğunlaşa biləcəyini göstərirdi.
Polyakovun 437 günlük missiyası Marsa insan göndərmək planları üçün vacib məlumat mənbəyinə çevrildi.
Marsa getmək və oradan getmək aylar deyil, illərlə çəkəcək bir proses deməkdir. Belə bir səyahətdə astronavtlar təkcə əzələ və sümük itkisi ilə deyil, həm də radiasiya, immun sistemindəki dəyişikliklər, görmə problemləri və psixoloji təzyiqlə mübarizə aparmalı olacaqlar.
Polyakovun kosmosdakı ən uzun tək missiya rekordu bu gün də qüvvədədir. Bəzi kosmonavtlar ümumi missiya müddətində onu keçsələr də, tək missiyada 437 günlük işarə qırılmaz olaraq qalır. Buna görə də Polyakovun səyahəti təkcə rekord kimi deyil, həm də insanların kosmosda nə qədər qala biləcəyinin ən güclü nümunələrindən biri kimi xatırlanır.
Aynil
