Hollandiyanın cənubunda yerləşən Den Boş şəhəri orta əsr binaları və bədii irsi ilə tanınır. Şəhərin Maaspoort rayonundakı qeyri-adi məhəllə son illərdə tez-tez sosial mediada diqqət mərkəzinə çevrilir. Hamısı dəyirmi formada tikilmiş evlər uzaqdan baxanda nəhəng qolf toplarına bənzəyir. Adi yaşayış memarlığından olduqca fərqli görünən qəsəbə eksperimental bina dizaynının ən təəccüblü nümunələrindən biri hesab olunur.
Sfera.az bildirir ki, Den Boşdakı Bolvoningen rayonu eksperimental memarlığın ən son nümunələrindən biridir.
Amsterdamdan təxminən 80 km cənub-şərqdə yerləşən Den Boş Hollandiyanın ən qədim şəhərlərindən biridir. Rəssam Hieronymus Boşun doğulduğu yer kimi tanınan şəhər, Maaspoort ərazisindəki Bolvoningen rayonu ilə memarlıq dünyasında xüsusi yer tutur. Rayonda cəmi 50 sferik ev var.
Bolvoningen adlanan bu tikililər, Hollandiya hökuməti tərəfindən 1968-ci ildə başladılan innovativ mənzil layihələrinin dəstək proqramı çərçivəsində yaranmışdır. Memar Dries Krejkamp, bu layihəni 1970-ci ildə dizayn etmişdir.
Tikinti prosesi 1984-cü ildə başa çatmışdır. Dövlət dəstək proqramı həmin il başa çatdığı üçün Bolvoningen rayonu bu sistem çərçivəsində həyata keçirilən son layihələrdən biri olmuşdur.
Dəyirmi Formanın Arxasındakı Ekoloji və Riyazi Hesablamalar
Dries Krejkamp sferik formaya üstünlük verdiyini ən səmərəli üçölçülü forma kimi izah edib. Sferik quruluş ən kiçik səth sahəsi ilə ən yüksək daxili həcm təmin etdiyi üçün daha az tikinti materialı tələb edir. Eyni zamanda, xarici səthlə təmas sahəsi azaldığı üçün istilik itkisi azalır.
Memar dizayn prosesi zamanı Afrikadakı İnuit iqlularından və gil evlərdən ilham alıb. Beton və şüşə lifdən hazırlanmış evlər xaricdən sənaye tipli görünsə də, onlar ənənəvi yaşayış formalarına əsaslanır. Zamanla yaranan sızma və enerji istehlakı problemləri həll edilib. Bu gün strukturlar əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha davamlı və yaşana bilən hesab olunur.
Hər Sferik Evin Daxili Planı Təəccüblü dərəcədə Funksionaldır
Hər bir yaşayış yeri silindrik giriş hissəsinin üstündə yerləşən sferik bir quruluşdan ibarətdir. Aşağı hissədə giriş qapısı, anbar sahəsi və yuxarıya doğru spiral pilləkən yerləşir. Pilləkən kürənin daxili divarını izləyərək qonaq otağına aparır.
Təxminən 55 kvadrat metrlik interyerdə yataq otağı, mətbəx, vanna otağı və qonaq otağı var. Pəncərələr və tavan pəncərəsi interyeri olduğundan daha böyük göstərir. Qonşuluqdakı sakinlərin əksəriyyəti tək yaşamağa üstünlük verir. Eyni məkanı iki nəfərin paylaşması məkan məhdudiyyətlərinə görə olduqca çətin hesab olunur.
Aynil
